Agenda

De netto-opname van CO2 verandert weinig in een warmer klimaat. De warmere omstandigheden leiden echter wel tot meer methaanuitstoot, die niet gecompenseerd wordt door een hogere opname van CO2. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Frans-Jan Parmentier in de Noordoost-Siberische toendra.

Methaan is het op een na belangrijkste broeikasgas en 25 keer sterker dan CO2, het belangrijkste broeikasgas. De uitwisseling van deze gassen in het poolgebied kan dramatisch veranderen omdat het klimaat in deze gebieden twee tot drie keer sneller opwarmt dan elders in de wereld. Om deze veranderingen te kunnen waarnemen en om de huidige situatie in kaart te brengen zijn in 2007, 2008 en 2009 metingen verricht naar de broeikasgasbalans van Noordoost-Siberische toendra. Door het koude klimaat in dit gebied ontbinden plantenresten in de bodem heel langzaam en door de eeuwen heen is daardoor veel koolstof opgeslagen in de bodem. Deze koolstof kan vrijkomen als broeikasgas doordat bodembacteriën langzaam de opgeslagen koolstof omzetten in methaan tijdens de zomer, wanneer de bovenste laag van de bevroren bodem (permafrost) ontdooit.

Uit de metingen bleek dat dit gebied tijdens het groeiseizoen gemiddeld meer broeikasgassen opneemt dan dat er uitgestoten worden. Ook bleek dat in warmere seizoenen de planten meer CO2 opnemen door fotosynthese maar dat er tegelijkertijd ook meer CO2 uitgestoten wordt door respiratie van bodembacteriën. Het resultaat van deze tegengestelde processen is dat de netto-opname van CO2 weinig verandert in een warmer klimaat. De warmere omstandigheden leiden echter wel tot meer methaanuitstoot, die dus niet gecompenseerd wordt door een hogere opname van CO2. Een doemscenario waarbij plotseling grote hoeveelheden methaan vrijkomen uit de toendra is voorlopig niet erg waarschijnlijk, tenzij de permafrost versneld gaat smelten.

Meer informatie over het proefschrift via VU-DARE