Nieuws

“Liefde biedt kansen in tijden van crisis”

Herontdekking van ‘agapè’ kan vervreemding tegengaan

Banken, overheid en de katholieke kerk bevinden zich in crisistijd. Zij moeten verwachtingspatronen van de samenleving veel serieuzer nemen. Dit zegt filosofiehoogleraar Govert Buijs in zijn oratie.

Nederlanders zijn al een aantal jaar behoorlijk tevreden over hun privéleven maar somber over de samenleving, blijkt uit diverse rapportages van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Instituties moeten zich vooral niet afsluiten en zich terugtrekken in de taal van procedures, cijfers, winst en resultaat. Dit zal de vervreemding aanjagen en de door het SCP aangeduide kloof verdiepen. De herontdekking van het begrip ‘agapè’ kan de vervreemding tegengaan volgens Buijs.

In onze samenleving koesteren we hoge verwachtingen van allerlei instituties als overheid, banken, woningcorporaties, zorginstellingen, kerken en universiteiten. Als daar zaken misgaan, is de publieke teleurstelling groot en kan ook maatschappelijk cynisme een kans krijgen.

Buijs betoogt dat het hoge verwachtingspatroon te maken heeft met dat we in het Westen al vanaf de vroege middeleeuwen hoge idealen over de samenleving koesteren. Een centrale rol speelt hierbij het uit de christelijke traditie afkomstige begrip agapè. Dit wordt vaak vertaald als ‘liefde’, maar het vertegenwoordigt eerder een reeks van verwante begrippen als caritas, naastenliefde, medemenselijkheid, compassie, vertrouwen.