Enactus VU

Eef Korzilius

President Enactus VU

VU Enactus is een onderdeel van een wereldwijd netwerk van Enactus. Enactus is actief in zesendertig landen en werkt samen met zeventienhonderd universiteiten. In Nederland is Enactus gelinkt aan zestien hoger onderwijsinstellingen, ook aan de VU: EnactusVU. Studenten zetten via Enactus projecten op om mensen die hulp nodig hebben sterker te maken (te “empoweren”).

De aanpak

“We bestaan voor mensen die zelf niet de eerste stap kunnen zetten om zichzelf te empoweren. Wij zetten voor hen de eerste stap en zetten met dit doel nieuwe projecten op. Er wordt gekeken naar de specifieke wensen van de hulpbehoevende en vervolgens proberen wij dat idee uit te bouwen tot een nieuw kleinschalig project. Die projecten worden uiteindelijk zelfstandige sociale ondernemingen. Daarbij richten wij ons voornamelijk op de omgeving van Amsterdam.

Het initiatief komt vanuit de studenten, zij vinden een doelgroep en met deze mensen gaan ze in gesprek over wat zij zelf willen en waar zij enthousiast van zouden worden. Dat wordt omgezet tot een business model. Zo hebben wij bijvoorbeeld Amsterdam Underground opgericht. Binnen dit project worden er voor daklozen en ex-verslaafden rondleidingen door Amsterdam georganiseerd. Dit is nu een zelfstandige onderneming, onder de Regenbooggroep. We streven naar een effectieve “exit-strategie” voor elke onderneming, zodat de sociale onderneming uiteindelijk zelfstandig kan draaien.”

Op dit moment lopen er vijf projecten. Deze projecten zijn  bedacht en opgezet door studenten.

“Een voorbeeld van één van die goedlopende projecten is Baking Power. De doelgroep hiervan zijn vrouwelijke vluchtelingen die slachtoffer zijn geweest van mensenhandel en die uiteindelijk in Nederland in de prostitutie terecht zijn gekomen. Zij zijn door het Amsterdams Coördinatie Punt uit die situatie gehaald, maar zijn nu nog niet zelfstandig. Zij moeten worden beschermd en mogen geen contact met de buitenwereld aangaan. Zij zitten dus in een sociaal isolement.

Nu hebben we een project opgezet om met deze mensen gezonde muffins te bakken en hen dan als een soort verdienmodel naailessen terug te geven. Mochten ze eventueel terug moeten naar hun land van herkomst, kunnen ze deze vaardigheden daar ook toepassen. Door dit project  komen deze vrouwen gedeeltelijk uit hun sociaal isolement en worden ze tegelijkertijd “empowered” door het aanleren van nieuwe vaardigheden.”

Enactus en de maatschappij

“Wat we vooral willen is impact hebben op de maatschappij. We vragen ons af waar mensen behoefte aan hebben, wat er speelt in de maatschappij en hoe we hier op in kunnen spelen. Het uiteindelijke doel is natuurlijk het empoweren van degene die hulp zoekt, maar er zijn vele manieren waarop je empowerment kunt definiëren.”

Bij de onderneming Happie, waar mensen met een verstandelijke handicap koekjes bakken, is het een gevoel van empowerment dat zij samen komen en sociale contacten aangaan. De koekjes worden verkocht en van dat geld kunnen zij leuke uitjes organiseren. “Zo zijn we pas geleden met de hele Happie groep naar Artis geweest. Empowerment is misschien een groot woord, maar we proberen wel een positieve impact op hun leven te hebben.”

“We meten de impact van onze activiteiten op een kwalitatieve manier. Bij het project Baking Power, waarbij wordt gewerkt met vrouwelijke vluchtelingen, wordt gemeten hoe vaak deze doelgroep tijdens de activiteit bezig is met hun verleden en de traumatische ervaringen. Als ze aangeven in hun gedachten zelfs maar voor korte tijd aan hun situatie te zijn ontsnapt, is dat voor ons al een signaal van tevredenheid. We achten het niet realistisch dat wij deze mensen met Baking Power weer helemaal zullen empoweren en hun leven terug kunnen geven. We nemen kleine stapjes naar empowerment. We denken dan aan zaken als zelfvertrouwen ontwikkelen en vertrouwen in anderen te krijgen.” 

Enactus & studenten

Enactus VU is er voor en door studenten van de VU. Het is ook exclusief voor hen bedoeld: alleen studenten van de VU kunnen zich aansluiten. Op dit moment zij ongeveer vijftig VU studenten betrokken bij VU Enactus. Er zijn drie wervingsacties per jaar. “We proberen wel echt te selecteren op gemotiveerde studenten. Alles is vrijwillig, maar niet vrijblijvend. We verwachten namelijk wel dat studenten zich minimaal acht tot tien uur per week inzetten voor Enactus voor minimaal een jaar.”

De studenten vergaderen één keer per week. Baking Power bakt bijvoorbeeld nog drie keer per week muffins. Dat kost studenten dus best veel tijd. Daarnaast zijn de studenten bezig met het vinden van nieuwe afzetmarkten en het onderhouden van de onderneming. “We zijn een sociale onderneming, maar je mag bij ons tegelijkertijd wel risico’s nemen, dat is ook Enactus.”

“Voor de student zelf hebben we veel te bieden. Ten eerste verbreedt de student zijn of haar sociale netwerk enorm. Het is aan de student wat hij daar wel of niet mee doet, maar Enactus is een wereldwijde organisatie met veel contacten op verschillende terreinen. Zeker in deze tijd waarin een  studie alleen niet meer genoeg is, is dit een groot voordeel.”

Naast de praktische ervaringen, waarbij studenten in groepen samen werken en leren omgaan met gevoelige doelgroepen, biedt Enactus ook op academisch gebied een leerproces aan. Studenten doen bijvoorbeeld ervaring op met marketing en sales en leren een sociale onderneming op te bouwen, te onderhouden en zelfstandig te laten worden. “Het verschilt natuurlijk per project welke doelen er specifiek worden belicht. Vaak geldt dat wat je leert op de universiteit, je bij Enactus in de praktijk kunt brengen. Wij bieden studenten ook sollicitatietrainingen of specifieke experttrainingen aan.”

“Een student wordt dus maatschappelijk bewust en leert een onderneming draaiende te krijgen.  Het mes snijdt daarbij aan twee kanten, de student professionaliseert, en in de maatschappij empoweren we de doelgroepen.”

Enactus en de VU

“Zes jaar geleden ontstond VU Enactus. Sindsdien zijn we bezig om studenten te enthousiasmeren en een groeiend aantal verbindingen te creëren tussen de VU en Enactus. We zijn niet faculteit gebonden, dus we proberen ook breed op de VU aanwezig te zijn. Rechten, Sociale wetenschappen en Business Administration zijn bij ons sterk vertegenwoordigd, maar we proberen bijvoorbeeld ook studenten van Exacte wetenschappen aan te trekken.

Op dit moment zijn we op meerdere manieren verbonden aan de VU. Zo werken we nauw samen met een aantal docenten die hun expertise aanbieden voor verschillende projecten. Daarnaast werken we samen met de Minor Entrepreneurship van de VU. Binnen deze minor wordt van de studenten verwacht dat ze zich verbinden aan een maatschappelijke organisatie. Elk jaar werkt een aantal studenten van deze minor aan uiteenlopende projecten van Enactus. Daarnaast zijn we ook verbonden met het honoursprogramma ‘Social entrepeneurship’ van de VU en UvA. Studenten zijn binnen dit programma verplicht om tachtig uur community service activiteiten te doen. Het vrouwenproject, waarbij rieten manden worden gemaakt met niet westerse allochtone vrouwen, is bijvoorbeeld compleet opgezet door deze honoursstudenten.

We willen heel graag meer samenwerkingen aangaan met de VU, met docenten en binnen vakken kijken hoe we van dienst kunnen zijn. Zo is het bij gevoelige doelgroepen als bij Baking Powers niet altijd even makkelijk om de kwaliteit en ethische verantwoording te waarborgen, omdat we werken met vluchtelingen en ex-prostituees. Wij zouden heel graag meer academische kennis inzetten om dit in goede banen te leiden, bijvoorbeeld door het implementeren van een goed evaluatietraject. Momenteel zijn we met een aantal docenten van de VU en het ACM bezig om hier een systeem voor te bedenken. We blijven verder op zoek naar manieren om onze studenten nog beter voor te bereiden op hoe ze met gevoelige groepen om moeten gaan. Studenten met ervaring en expertise zijn welkom om hun onderzoeksbevindingen, nieuwe ideeën of kennis over te dragen aan de leden van Enactus, of om natuurlijk zelf lid te worden! We zijn kritisch in welke projecten en welke studenten mee kunnen werken binnen Enactus, maar we hebben een groot netwerk beschikbaar en staan altijd open voor nieuwe samenwerkingen.”

Eef Korzilius

Eef Korzilius studeert aan de masteropleiding Beleid, communicatie en organisatie. Ze is nu een jaar actief als voorzitter van de VU Enactus. Samen met 5 andere VU studenten vormt zij het bestuur van Enactus.

“Ik ben voorzitter geworden bij Enactus omdat ik iets miste in mijn studie. Ik wilde iets meer gaan doen. Ik wilde het reilen en zeilen en de strategie achter een organisatie leren kennen. Ik koos voor Enactus, en dat klinkt misschien een beetje idealistisch en naïef, omdat ik hierdoor mensen kan helpen. Het geeft zo`n goed gevoel iemand te helpen om die eerste stap te maken naar een beter leven. En als wij dat kunnen doen door middel van gehandicapten een uitje naar Artis te geven, dan word ik daar gelukkig van. Wat Enactus zo bijzonder maakt is de sfeer die op het moment dat we samenkomen ontstaat. We zijn heel open en laagdrempelig. Ondanks dat we vrijwilligers zijn, zijn we kritisch. We zetten projecten op die van goede kwaliteit zijn en iets te bieden hebben.”