Betere bewustwording stimuleert aanschaf schoner kooktoestel in Afrika

13-09-2016

11.45

Aula

Climbing the African energy ladder. Internal and external factors influencing household demand for improved cookstoves and modern fuels in sub-Saharan Africa

B. van der Kroon

prof.dr.ir. R. Brouwer, dr. P.J.H. van Beukering

Faculteit der Aard- en levenswetenschappen

Aard- en levenswetenschappen

Promotie

Volgens de World Health Organization (WHO) sterven wereldwijd jaarlijks 4,3 miljoen mensen aan de gevolgen van de gezondheidsproblemen die koken op open vuur veroorzaakt. Dat is meer dan aids, malaria en tbc bij elkaar. Vrouwen en kinderen zijn overwegend het slachtoffer. Daarom onderzocht Bianca van der Kroon hoe huishoudens in Kenia en Mozambique gestimuleerd kunnen worden om schonere kooktoestellen en brandstoffen te gebruiken. Het gebruik van campagnes om de bewustwording te vergroten lijkt essentieel om huishoudens te overtuigen van het gebruik van schonere kooktoestellen. Vrouwen blijken nauwelijks bekend met de gezondheidsrisico’s die het koken op open vuur met zich meebrengt.

Een belangrijke drijfveer achter de keuze voor schone kooktoestellen is de verbetering van de gezondheid. Door op een schoner kooktoestel te gaan koken besparen vrouwen tot 60% op brandstof en hebben ze veel minder last van rookontwikkeling.

Huishoudens blijken een grote interesse te hebben voor schone kooktoestellen en brandstoffen. Men blijft echter ook op hout koken. De nieuwe brandstoffen, zoals LPG, houtskool en ethanol, worden als een extra kook-optie beschouwd. Huishoudens focussen zich sterk op aanschaf van die extra kookmogelijkheden en zijn minder geneigd om hun huidige methodes te verduurzamen. “Hierdoor zien we dat het koken op open vuren hand in hand kan gaan met het gebruik van bijvoorbeeld LPG”, zegt Van der Kroon. “Zo worden de positieve effecten van schonere brandstoffen deels teniet gedaan.”

In gebieden waar huishoudens beperkt te maken hebben met markten voor brandstoffen zullen successen gericht op de verspreiding van schone kooktoestellen gering zijn. Huishoudens in deze gebieden ondervinden niet de financiële consequenties van inefficiënte kooktechnieken en zijn daarom moeilijker te stimuleren om “hoge” investeringen te doen in schone kooktoestellen.

Het promotieonderzoek geeft een betere kijk op de beweegredenen en omstandigheden die huishoudens in Afrika aanzetten tot een transitie naar schonere brandstoffen en kooktoestellen. Dit is noodzakelijk om de negatieve gevolgen van gebruik van biomassa als brandstof terug te dringen. Aangezien er wereldwijd meer dan 3 miljard mensen afhankelijk zijn van biomassa om in hun dagelijkse energiebehoefte te voorzien, is ombuigen naar minder vervuilende brandstoffen en energiebronnen van wezenlijk belang. Dit draagt bij aan de verbetering van de gezondheid en afremming van ontbossing en klimaatverandering.

Van der Kroons onderzoek maakt deel uit van het RENEW IS-Academie programma gefinancierd door het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het programma is er op gericht om het gebruik van duurzame energie in ontwikkelingslanden te stimuleren met als doel om toegang tot energie te verbeteren en armoede terug te dringen.

Meer informatie over het proefschrift in VU-DARE