Opvoedinterventie met video deels effectief voor ouders met verstandelijke beperkingen

08-02-2017

15.45

Aula

Testing the effect of parenting support for people with intellectual disabilities and borderline intellectual functioning

M.W. Hodes

prof.dr. C. Schuengel, dr. S. Kef

Faculteit der Gedrags- en Bewegingswetenschappen

Psychologie, pedagogiek en onderwijs

Promotie

Ouders met verstandelijke beperkingen komen in hun rol als ouder meer problemen tegen dan ouders zonder verstandelijke beperkingen. Eerder onderzoek toonde aan dat deze ouders geholpen kunnen worden met professionele opvoedhulp. Tot nu toe is vooral gekeken naar concrete verzorgingstaken. Marja Hodes onderzocht een opvoedinterventie die gericht is op sensitief opvoeden.

Beperkingen en opvoedstress
Hodes onderzocht een groep van 85 ouders met verstandelijke beperkingen en moeilijk lerende ouders (soms zwakbegaafd genoemd) met hoge opvoedstress. Dit gebeurde in het consortium ‘Wat Werkt voor ouders met verstandelijke beperkingen?’ waarin ook tien verschillende zorgaanbieders deelnamen. De leeftijd van de kinderen van deze ouders varieerde tussen de één en zeven jaar. Hodes ontdekte dat de groep met de opvoedinterventie gemiddeld niet extra verbeterde ten opzichte van de gebruikelijke ondersteuning. Hodes: “Een onverwacht resultaat was dat juist de ouders met een lager sociaal aanpassingsvermogen relatief meer vorderingen maakten in de opvoedinterventie.” De opvoedinterventie zorgde binnen de gehele groep ouders wél voor een daling van de opvoedstress, ongeacht het niveau van functioneren.

Risicovol ouderschap?
Hodes onderzocht ook indicatoren die vaak worden gebruikt om risicovol ouderschap op het spoor te komen. Hieruit blijkt dat er geen verband was met een indicator zoals het IQ en geobserveerd opvoedgedrag. Ook met andere indicatoren is er geen samenhang, zoals een steunend netwerk, gedragsproblemen van het kind en de kwaliteit van de thuisomgeving. Hodes: “Een lager sociaal aanpassingsvermogen was wel gerelateerd aan het opvoedgedrag. Deze samenhang is echter zeer zwak waardoor een directe individuele beoordeling van opvoedgedrag een betere manier lijkt om de behoefte aan opvoedhulp te kunnen bepalen, dan af te gaan op indirecte risico-indicatoren.”

De basis voor het promotieonderzoek was het programma Videofeedback Intervention for Positive Parenting with the focus on Sensitive Discipline (VIPP-SD ), ontwikkeld door het Centrum voor Gezinsstudies (Universiteit Leiden). Dit is effectief in binnen- en buitenland voor ouders zonder beperkingen. Hodes maakte deze interventie nu toegankelijk voor ouders met verstandelijke beperkingen(VIPP-Learning Difficulties). ASVZ was een van de deelnemende zorgaanbieders.

Meer informatie over het proefschrift in VU-DARE