‘Meisjesbesnijdenis kan alleen van binnenuit worden verbannen’

31-03-2020

11.45

Online

Beyond the idea of culture

E.P. Graamans

prof.dr.mr. S. ten Have, prof.dr. W.D. ten Have

School of Business and Economics

Business and Organisation

Promotie

Een beter begrip van de sociale verhoudingen binnen gemeenschappen waar meisjes worden besneden, is cruciaal om een einde te maken aan het besnijden van deze meisjes. Dat blijkt uit het onderzoek van gedragswetenschapper Ernst Patrick Graamans “Er kan alleen verandering plaatsvinden als de leden uit de gemeenschap deze zelf leiden. Gebeurt dat niet, dan is weerstand onvermijdelijk.”

Genitale verminking raakt wereldwijd miljoenen vrouwen. Slachtoffers ondervinden hierdoor grote lichamelijke en emotionele schade. Om een einde te maken aan meisjesbesnijdenis pleit Graamans in zijn promotieonderzoek dat bij het uitbannen van schadelijke praktijken als meisjesbesnijdenis verder moet worden gekeken dan het doen van simplistische aannamen over cultuur. “In populaire media, dagelijks taalgebruik, maar ook in meer formele beleidsstukken, wordt cultuur – in dezelfde trits als ‘normen en waarden’ – geregeld opgevoerd als verklaring voor groeptypische gedragingen met aanzienlijke impact op organisatie en maatschappij. De verschillende en soms tegenstrijdige posities die mensen binnen een gemeenschap innemen blijven nagenoeg buiten beeld.

Voor de expressieve manieren waarop mensen zelf gedrag op elkaar afstemmen en hoe door die afstemming voorkeuren verankerd raken in het lichaam is nog minder aandacht. In de praktijk is cultuur altijd een slecht excuus. Of het nu gaat om het veranderen van de gedragsafstemming tussen zorgprofessionals en managers in de gezondheidszorg, waar ik mijn onderzoek mee begon, of culturele praktijken met schadelijke gevolgen voor vrouwen in nomadische gemeenschappen, een onbevooroordeeld begrip van de lokale, sociale arrangementen waarbinnen deze praktijken in stand worden gehouden, zou het startpunt van elke interventie moeten zijn.”

Met zijn onderzoek hoopt Graamans handvatten te geven om culturele praktijken en tradities die gepaard gaan met sterke gevoelens van groepsverbondenheid, maar toch schadelijk zijn voor tenminste een deel van de populatie, aan te pakken. Graamans onderstreept daarbij de doorslaggevende rol die de gemeenschap zelf daarbij heeft.

Meer informatie over het proefschrift