Jacquelien van Stekelenburg benoemd tot hoogleraar Sociale verandering en conflict

Jacquelien van Stekelenburg is per 1 april 2016 benoemd tot hoogleraar Sociale verandering en conflict aan de VU. Zij onderzoekt waarom mensen gaan protesteren bij grote sociale veranderingen. “Dé demonstrant bestaat niet.”

28-06-2016 | 14:00

Grote sociale veranderingen, zoals de toestroom van vluchtelingen, kunnen mensen uit hun evenwicht brengen. Waarom zorgt dat ervoor dat sommige mensen in protest gaan? Hoe zijn ze gemobiliseerd? En wie zijn het eigenlijk? Van Stekelenburg heeft 90 demonstraties in tien landen bekeken. Dat leverde bijna 19.000 respondenten op.

De groep mensen die de straat op gaan bij grote veranderingen is opmerkelijk heterogeen, vertelt Van Stekelenburg. “Deelnemers aan een vakbonddemonstratie zijn andere mensen dan mensen die meelopen in een studentenprotest. Ze hebben ook andere motieven. Je kunt dus niet spreken over ‘dé demonstrant’.”

Demonstraties relatief effectief middel
Een zeer kleine minderheid gaat niet vanuit cynisme en boosheid de straat op, maar juist omdat ze het idee hebben dat de politiek bereid is naar hen te luisteren, denkt Van Stekelenburg. Ze relateert demonstraties onder andere aan landelijke verkiezingen: protesten blijken een middel om een issue gericht op de politieke agenda te krijgen, tussen verkiezingen door. “Vergeleken met andere politieke beïnvloedingsmiddelen is het een relatief effectief middel.”

Promovendi
Jacquelien van Stekelenburg heeft verschillende promotie-onderzoeken begeleid of doet dat nog steeds. Onder andere naar:

  • Tolerantie en intolerantie (Marjoka van Doorn)
  • De sfeer van demonstraties (Anouk van Leeuwen)
  • Ervaren repressie in Iran (Ali Honari)
  • Collectieve actie in het leger (Igor Petrovich)
  • De rol van emoties bij protest (Dunya van Troost)


Het onderzoek naar de relatie tussen sociale verandering en protest heeft een sterke link met het Institute for Societal Resilience; ‘maatschappelijke veerkracht’ is immers een cruciale factor in Van Stekelenburgs onderzoek.

Biografie
Jacquelien van Stekelenburg (Purmerend, 1966) is op 27-jarige leeftijd begonnen aan haar destijds nog vierjarige opleiding Sociale psychologie aan de VU. In 2001 studeerde ze met genoegen af en in 2006 promoveerde ze cum laude in dat vakgebied, op motieven om mee te doen met protest. Sinds 2006 werkt ze op de afdeling Sociologie van de VU: eerst als postdoc, later als universitair hoofddocent. Ze was onderzoeksmanager bij de afdeling Sociologie, nu is ze daar afdelingshoofd.

Als sociaal psycholoog en socioloog integreert ze het macroniveau van de sociologie met het microniveau van de sociale psychologie. “Je hebt beide perspectieven altijd nodig.”