Een goede beslissing neem je niet in een keer

De beste beslissing maak je op basis van het middelen van verschillende inschattingen, dat bevestigt het onderzoek van Dennie van Dolder en Martijn van den Assem, gedragseconomen aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zij hebben aan de hand van datagegevens van promotionele acties van Holland Casino onderzocht of het klopt dat als mensen mogen schatten, het gemiddelde van hun schattingen relatief dichtbij de werkelijkheid ligt. De uitkomsten van het onderzoek zijn gepubliceerd in Nature Human Behaviour.

12-12-2017 | 9:51

Tijdens de laatste zeven weken van 2013, 2014 en 2015 konden bezoekers van Holland Casino meedoen aan een schattingscompetitie. De deelnemer met de meest nauwkeurige schatting van het aantal parels in een enorm champagneglas won het mooie bedrag van €100.000. In totaal werd er in de drie jaar maar liefst 1,2 miljoen keer meegedaan. ‘Voor ons onderzoek hebben we de drie enorme datasets van deze promotionele acties geanalyseerd. Uit de gegevens blijkt dat het middelen van de totale schattingen aanzienlijke nauwkeurigheidswinst oplevert‘, vertelt Van den Assem: ‘Ook hebben we gekeken naar de schattingen van mensen die meerdere keren meededen.’

Wisdom of crowds
Ruim een eeuw geleden onderzocht de beroemde Britse wetenschapper Sir Francis Galton schattingscompeties die veel lijken op de schattingscompetitie zoals bij Holland Casino. Op een veemarkt konden bezoekers het slachtgewicht van een tentoongestelde os schatten. Galton onderzocht de schattingen die mensen maakten en vond dat de gemiddelde schatting verrassend weinig afweek van de werkelijkheid. Het principe dat het middelen van diverse schattingen een relatief nauwkeurige uitkomst oplevert—vaak beter dan de meeste onderliggende schattingen en soms zelfs beter dan alle—is bekend komen te staan als het Wisdom of Crowds principe. Het is een belangrijk principe, omdat nauwkeurige inschattingen onmisbaar zijn voor goede beslissingen

Wisdom of inner crowds
Tevens interessant en belangrijk is de analyse van de schattingen van mensen die meerdere keren mee deden. Recent hebben onderzoekers geopperd dat het ook nuttig is om schattingen te middelen die afkomstig zijn van dezelfde persoon. Van Dolder en Van den Assem vinden dat middelen binnen dezelfde persoon inderdaad werkt, en dat er dus sprake is van “wisdom of inner crowds”.

Een aantrekkelijk idee, want het is vaak makkelijker om zelf meerdere in­schattingen te maken dan om diverse anderen te benaderen. Bij vraagstukken die een hoge mate van bijzondere expertise vergen en privéaangelegenheden zijn besluitvormers bovendien sowieso op zichtzelf aangewezen. Welke vakantie ga je boeken? Blijf je wel of niet bij je partner? En moet je wel of niet naar een bepaalde stad verhuizen? Het onderzoek suggereert dat het voor een goede beslissing beter is om op verschillende tijdstippen na te denken met een aantal nachten slaap ertussen.

Echter steekt de nauwkeurigheidswinst helaas bijzonder schril af bij de nauwkeurigheidswinst van middelen tussen verschillende personen: het gemiddelde van een groot aantal schattingen van dezelfde persoon is nauwelijks beter dan het gemiddelde van twee schattingen van verschillende personen. Van Dolder: ‘Voor de kwaliteit van inschattingen is het dus beter als twee mensen zich allebei met dezelfde twee projecten bezighouden dan wanneer ieder zich volledig op afzonderlijke projecten richt.’

Twee hoofden weten dus echt meer dan één, en voor goede besluitvorming blijft het middelen van schattingen van verschillende mensen daarom de beste aanpak.

Het hele artikel is hier beschikbaar. Nature Human Behaviour is een nieuw, breed georiënteerd weten­schappelijk top-tijdschrift onder de Nature vlag.

Samenwerking met Nobelprijs winnaar Richard Thaler 
Martijn van den Assem en Dennie van Dolder deden samen met gedragseconoom en Nobelprijs winnaar Richard Thaler onderzoek naar het keuzegedrag in situaties waar veel geld op het spel staat. Tijdens de Micheal Damm Lezing op woensdag 13 december zal van den Assem spreken over het werk van Thaler en hoe het is om samen te werken met een Nobelprijs winnaar.