Direct zien of weefsel schoon is met real time pathologie

In een paar minuten zien of er tumorcellen op de snijvlakken van weefsel zitten of niet. Dat kan nu met een nieuwe microscopietechniek die 3D-beelden van weefsel maakt waarin cellen, celkernen, axonen, dendrieten en bloedvaten zichtbaar zijn.

08-04-2019 | 17:17

In de huidige praktijk moeten chirurgen wachten op een histopathologische analyse van uitgesneden weefsel, wat soms tot 16 uur kan duren. Een multidisciplinair team onder leiding van VU LaserLab Amsterdam voerde deze studie uit, die online gepubliceerd is in Advanced Science.

Op dit moment komt het voor dat patiënten met kanker een tweede keer geopereerd moeten worden omdat de eerste keer niet genoeg weefsel is verwijderd. Met deze nieuwe techniek kan de operatie beter worden uitgevoerd, omdat meer weefsel met tumorcellen kan worden verwijderd en gezond weefsel met rust wordt gelaten.

Real time detecteren
Deze microscopietechniek is gebaseerd op tweede en derde harmonische generatie (SHG, THG). In de studie is onderzocht of deze vorm van microscopie, in combinatie met geautomatiseerde beeldanalyse, hersentumorcellen in uitgesneden weefsel in real-time kwantitatief kan detecteren. Deze techniek heeft daarom een groot potentieel voor het verbeteren van de nauwkeurigheid van chirurgische ingrepen.

Allerlei soorten weefsel
In deze studie is aangetoond dat deze techniek werkt op het weefsel van patiënten met hersentumoren, maar in principe zou dit voor alle tumoroperaties tot een verbetering moeten leiden. Of en in welke mate dit leidt tot betere resultaten is onderdeel van komende studies, waarin het team van VU LaserLab dit onderzoek uitbreidt naar borst-, huid- en longweefsel. Onderzoekers in de rest van de wereld werken ook aan dit probleem, maar gebruiken meestal een andere techniek, Raman microscopie, dat moeilijker te vertalen is naar klinisch gebruik.

VU startup
Ook start binnen enkele weken een eerste test in het AUMC met een mobiele versie van het apparaat, die ook in de studie is gebruikt. Dit apparaat is ontwikkeld door de VU startup Tritos Diagnostics B.V. met de focus op betaalbaarheid en gebruik in het ziekenhuis. Dit wordt ondersteund door een NWO-project genaamd 'Instant Pathology’. Het multidisciplinaire team bestaat uit natuurkundigen en wiskundigen van LaserLab VU, chirurgen en pathologen afkomstig van de Amsterdam Universitaire Medische Centra (AUMC) en het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis.