Drones observeren snelle erosie van permafrost kustlijn Noordpoolgebied

Een internationaal onderzoeksteam van de Universiteiten van Edinburgh en Exeter, de Vrije Universiteit Amsterdam, het Alfred Wegener Instituut en het Duitse onderzoekscentrum voor geowetenschappen, heeft met behulp van drones hogeresolutiebeeldmateriaal verzameld voor het vaststellen van erosie op Qikiqtaruk, (Inuvialuktun voor Herschel Island), Canada.

24-06-2019 | 16:02

Qikiqtaruk Territorial Park ligt in het uiterste noorden van Yukon’s Noordpoolkust. De onderzoekers koppelden het beeldmateriaal aan meteorologische en oceanografische observaties en ontdekten dat de kust versneld afkalft. De onderzoeksresultaten werden onlangs gepubliceerd in The Cryosphere.

Permafrost kustlijnen
Het Noordpoolgebied warmt sneller op dan elk willekeurig gebied op aarde. Dit heeft ernstige gevolgen voor de permafrost kustlijnen die 34% van de kustlijnen op aarde uitmaken en de begrenzing vormen van de Noordelijke IJszee. Stijgende temperaturen en het vroeger smelten van zee-ijs zorgen ervoor dat het seizoen van open water langer duurt, waardoor golven en stormen inwerken op de kwetsbare permafrost kliffen in het gehele Noorpoolgebied. Dit leidt ertoe dat de kustlijn met gemiddeld meer dan een halve meter per jaar afkalft.

Terugtrekkende kustlijn
Erosie bedreigt plaatsen en gebieden van cultuurhistorische waarde evenals moderne infrastructuur die essentieel is voor lokale gemeenschappen. Ecosystemen in kustgebieden raken aangetast doordat koolstof en voedingsstoffen uit de voorheen bevroren permafrost in zee spoelen.

In de zomer van 2017 legde het team een gebied van afkalvende kustlijn gedurende 40 dagen vast en daaruit kwam met behulp van computermodellen naar voren dat de kustlijn zich over 14,5 meter had teruggetrokken. Dit tempo is enorm hoog en overstijgt eerdere trends die tussen 1952 en 2011 werden gemeten door middel van het vergelijken van satellietbeelden.

Leren van veranderende landschappen
Andrew Cunliffe van de Universiteit van Exeter zegt hierover: “Omdat het Noordpoolgebied nog steeds sneller opwarmt dan de rest van onze planeet, moeten we meer te weten te komen over hoe landschappen veranderen. De inzet van drones zou onderzoekers en lokale gemeenschappen kunnen helpen toekomstige veranderingen in de regio beter te observeren en voorspellen.”

Permafrostonderzoeker George Tanski van de VU zegt: “Observatie met behulp van drones voegt een geheel nieuwe dimensie toe aan hoe we de dynamiek van veranderende kustlijnen kunnen waarnemen, en met gebruikmaking van de verkregen gegevens kunnen we doorgronden welke processen in het kustgebied plaatsvinden. Het onderzoek laat zien hoe kwetsbaar de kustlijn van het Noordpoolgebied is voor veranderingen in het milieu en hoe lokale gemeenschappen zich met behulp van drones op die veranderingen kunnen voorbereiden.”

Nunataryuk
De Vrije Universiteit Amsterdam is nauw betrokken bij onderzoek naar kusterosie in het Noordpoolgebied. Een team rond aardwetenschapper Jorien Vonk leidt momenteel de inspanningen binnen het EU-Horizon 2020-project Nunataryuk dat zich richt op het vaststellen van milieueffecten en fysieke gevolgen van de veranderende permafrostkusten van het Noordpoolgebied. Dit project loopt tot 2025 en heeft tot doel de gevolgen van ontdooiende permafrost voor het klimaat vast te stellen en beperkende maatregelen voor gemeenschappen in het arctisch gebied te ontwikkelen.