Boek uitgebracht over het oorlogsmonument van de VU

Een oorlogsplaquette ontrafeld. Het herdenkingsmonument 1940-1945 van de Vrije Universiteit Amsterdam

23-09-2020 | 15:07

In het hoofdgebouw van de Vrije Universiteit Amsterdam hangt een plaquette met daarop negentig namen van gevallenen in de Tweede Wereldoorlog. Zij waren student, hoogleraar, medewerker of bestuurder. De gedenkplaat bestaat sinds 1952, toen ze werd onthuld in het toenmalige universiteitsgebouw aan de Keizersgracht 162.

Namen van oorlogsslachtoffers
In het nieuwe hoofdgebouw in Buitenveldert kreeg de plaquette in de jaren zeventig opnieuw een centrale plaats, schuin tegenover de ingang van de aula. Rondom de plaquette herdenkt de VU nog altijd de oorlogsslachtoffers. De bedoeling van het monument was dat de universitaire gemeenschap de namen zou blijven noemen. Dit boek gaat een stap verder, door het leven achter deze namen te ontrafelen. Met een korte biografie wordt elk van de gevallenen voor de lezer op indringende wijze tot leven gewekt.

Naast de biografieën wordt de geschiedenis van de totstandkoming van de plaquette beschreven en een groepsportret van de gevallenen gegeven. Ook wordt nagegaan hoe het herdenken aan andere Nederlandse universiteiten heeft plaatsgevonden. Uit dit overzicht blijkt dat vaak is geworsteld met de vraag wie we herdenken en wat we herdenken. Expliciet komt dit laatste aan de orde met betrekking tot de Vrije Universiteit. Zij gedenkt haar doden, maar heeft tegenover de hedendaagse samenleving ook de taak hun toenmalige veelal christelijke idealen te verklaren.

Het initiatief voor dit boek werd genomen door hoogleraar geschiedenis van het neocalvinisme George Harinck, die het schreef samen met de historici Wim Berkelaar, Ab Flipse, Gert van Klinken en Tjeerd de Jong.

De boekpresentatie zou aanvankelijk plaatsvinden dit voorjaar tijdens een herdenkingsbijeenkomst bij het monument. Deze kon door de coronasluiting niet doorgaan. Een digitaal presentatiemoment zal op een later moment worden gepland. Het boek is vanaf heden verkrijgbaar in de boekhandel.

Boekgegevens
Wim Berkelaar, Ab Flipse, George Harinck (red.), Tjeerd de Jong en Gert van Klinken, Een oorlogsplaquette ontrafeld. Het herdenkingsmonument 1940-1945 van de Vrije Universiteit Amsterdam. Uitgeverij Boom, Amsterdam, 2020, ISBN 978 902443 3148. 326 pag., € 24,90.