Structureel racisme in de Verenigde Staten verhoogt het risico op psychose

Structureel racisme in de Verenigde Staten (VS) heeft invloed op het risico op psychose op individueel en buurtniveau.

03-05-2021 | 13:04

Een internationale groep onderzoekers, geleid door psycholoog Els van der Ven van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU), onderzochten bewijs uit de VS dat sociale en omgevingsfactoren in verband staan met psychotische verschijnselen en schizofrenie. Daarbij werd de invloed van structureel racisme binnen drie belangrijke gebieden gevonden. Deze omvatten verschillen in buurten, trauma en stress op zowel collectief als individueel niveau, en complicaties rond de zwangerschap. De resultaten zijn vandaag gepubliceerd in het American Journal of Psychiatry.

Sociale oorzaken
Door de nadruk op biologische psychiatrie in de VS is er weinig aandacht voor sociale oorzaken van psychische aandoeningen, zoals psychose. Toch zijn er sterke aanwijzingen dat de sociale context voor het ontstaan van belang is, bijvoorbeeld door het hoge aantal ziekenhuisopnamen vanwege psychose onder zwarte Amerikanen en het hoge aantal Latino’s die psychotische ervaringen rapporteert. Volgens VU-onderzoeker Van der Ven is het vóórkomen van negatieve omstandigheden die bijdragen aan het ontstaan van psychose niet evenredig verdeeld onder witte en zwarte Amerikanen: “Die ongelijkheid begint al in de baarmoeder. In vergelijking met witte moeders, hebben zwarte en Latina moeders vaker complicaties tijdens de zwangerschap, waaronder vroeggeboorten, zwangerschapsinfecties en een vertraagde groei van de foetus. Zwangerschapscomplicaties zijn een risicofactor voor psychose later voor het opgroeiende kind, een verband wat niet geheel verklaard kan worden door een lage sociaaleconomische status”, aldus Van der Ven.

Individu en buurt
Volgens de onderzoeker houden verschillen in buurten in de VS een achterstand vaak in stand, door ongelijke toegang tot gezondheidszorg, gezond voedsel, onderwijs en werkgelegenheid, en veilige huisvesting. Deze nadelen houden verband met stress die in de loop der jaren oploopt en, volgens sommige onderzoeken, een verhoogd risico op psychose. Van der Ven: “Onderzoek onder gezonde mensen in de VS laat zien dat etnische minderheden die in een grotendeels witte buurt wonen vaker psychotische ervaringen rapporteren dan minderheden die in een gemixte of in een buurt met mensen van dezelfde etnische of raciale achtergrond wonen.”
    
Stress, trauma en psychose
Opgebouwde stress als risicofactor wordt vaak vergeten, maar kan ten gevolge van ongelijkheid en onveiligheid tot hoge opnamecijfers voor psychose leiden. Van der Ven: “Een extreem voorbeeld is geweld door politie. Eén op de 1000 zwarte mannen wordt slachtoffer van dodelijk politiegeweld ten opzichte van 39 op de 100,000 witte mannen. Dat laat zijn sporen na in het stress-systeem.” Ook worden trauma-ervaringen in verband gebracht met een verhoogd risico op psychose. Onder mensen die psychose ervaren, is het aantal trauma's en tegenslagen significant hoger in gemarginaliseerde raciale groepen in vergelijking met witte mensen. “Op zichzelf een bepaalde raciale achtergrond hebben is niet de bepalende factor. Het systemische racisme dat het sociale milieu construeert, maakt het relevant”, aldus de onderzoekers.