Overstromingen vermenigvuldigen plastic afval in rivieren

Bij zware overstromingen kunnen hele dorpen en steden onder water komen te staan. Deze natuurrampen mobiliseren enorme hoeveelheden afval. Dat blijkt uit onderzoek waarbij wetenschappers datasets over plastic afval en overstromingen over de hele wereld combineerden.

08-02-2021 | 17:05

Tot 40 keer zo­veel afval in ri­vie­ren door over­stro­min­gen 
Het blijkt dat met name zware en fre­quen­te over­stro­min­gen enor­me hoe­veel­he­den afval in beweging brengt en daardoor de doorstroom belemmert. Daar­bij zijn er grote ver­schil­len tus­sen lan­den: in som­mi­ge ge­bie­den ver­dub­bel­de de hoe­veel­heid afval, ter­wijl in an­de­re regio's 20 tot 40 keer de nor­ma­le hoe­veel­heid afval in de ri­vie­ren te­recht­kwam. Dat ge­beur­de bij­voor­beeld in lan­den met dicht­be­volk­te delta's zoals Bang­la­desh, Viet­nam en Egyp­te.

Min­der pre­ven­tie­me­cha­nis­men, meer afval in ri­vie­ren
De ana­ly­ses laten zien dat in ge­bie­den met min­der pre­ven­tie­me­cha­nis­men tegen over­stro­min­gen, zoals dij­ken en dam­men, meer plas­tic afval wordt ver­plaatst tij­dens over­stro­min­gen. Over het al­ge­meen is er in die lan­den meer on­be­werkt afval en zijn er vaker over­stro­min­gen, waar­door de pro­ble­men el­kaar ver­ster­ken. VU-hydroloog Dirk Ei­lan­der: “Om het ef­fect van pre­ven­tie­me­cha­nis­men te ana­ly­se­ren heb­ben we ge­bruik­ge­maakt van de zo­ge­he­ten FLO­PROS-da­ta­set die door onze on­der­zoeks­groep ont­wik­keld is. Deze data heb­ben we toe­ge­past om een meer re­a­lis­tisch beeld te krij­gen van de hoe­veel­heid plas­tic die po­ten­ti­eel tij­dens over­stro­min­gen in be­we­ging komt en via ri­vie­ren de oce­aan kan be­rei­ken.” Eilander is bezig met promotieonderzoek naar het we­reld­wij­de over­stro­mings­ri­si­co.

Toe­kom­sti­ge over­stro­mings­im­pact­stu­dies
“De mees­te over­stro­mings­im­pact­stu­dies rich­ten zich op de di­rec­te ge­vol­gen voor ge­bou­wen en men­sen, maar dit on­der­zoek laat zien dat an­de­re ef­fec­ten, zoals het mo­bi­li­se­ren van afval, niet mogen wor­den ge­ne­geerd bij het ont­wer­pen van stra­te­gieën voor over­stro­mings­adap­ta­tie.”, aldus Ei­lan­der. De re­sul­ta­ten geven aan dat over­stro­min­gen en an­de­re na­tuur­ram­pen meer aan­dacht ver­die­nen in stra­te­gieën om het pro­bleem van afval in ri­vie­ren te ver­min­de­ren. Er is nog meer on­der­zoek nodig om te ach­ter­ha­len hoe over­stro­min­gen er pre­cies voor zor­gen dat plas­tic afval wordt ver­plaatst. 

Het onderzoek is  ge­pu­bli­ceerd in En­vi­ron­men­tal Re­search Let­ters.  Het is een samenwerking van Wageningen University & Research (WUR), de Vrije Universiteit Amsterdam en het European Centre for Medium-Range Weather Forecasts (ECMWF) en is uit­ge­voerd door Ca­spar Roe­broek en Tim van Em­me­rik (WUR) in sa­men­wer­king met Dirk Ei­lan­der, on­der­zoe­ker bij het In­sti­tuut voor Mi­li­eu­vraag­stuk­ken (IVM) aan de Vrije Uni­ver­si­teit Am­ster­dam, en we­ten­schap­pers van het ECMWF.