Onderzoek uitgelicht

Geestelijk gezond

                             
Ongeveer één op de vier mensen in Nederland krijgt in zijn of haar leven te maken met een depressie of angststoornis. De ziektelast door deze aandoeningen is aanzienlijk: zij zorgt voor een verminderd functioneren, veel werkverzuim, hoge kosten voor de maatschappij en zelfs tot het ontwikkelen van andere lichamelijke zieken. Het is dan ook niet voor niets dat de Wereld Gezondheidsorganisatie uitgerekend heeft dat depressie vanwege de impact op kwaliteit van leven in het jaar 2020 ‘volkziekte nummer 1’ zal zijn in alle westerse landen.

Terugkerende klachten

Een belangrijke reden voor de grote gezondheidsimpact van depressie en angststoornissen is het vaak chronische, terugkerende beloop van deze stoornissen. Ongeveer een derde van alle patiënten heeft twee jaar - en vaak zelfs veel langer - last van hun symptomen. Het is nog steeds niet duidelijk waarom klachten bij sommige mensen snel overgaan en bij anderen lang duren. Daarom is de Nederlandse Studie naar Depressie en Angst (NESDA) in 2004 van start gegaan waarin een groep van ongeveer 3000 deelnemers mét en zónder depressie en angstklachten zijn geworven via huisartspraktijken en GGZ-instellingen in drie regio’s in Nederland. NESDA is een samenwerkingsverband tussen verschillende GGZ-instellingen, universiteiten en disciplines.

NESDA bestudeert het lange termijn beloop van angst en depressiestoornissen. Belangrijke vragen die de onderzoekers hopen te beantwoorden zijn bijvoorbeeld: Wat maakt mensen gevoelig voor angststoornissen of depressies? Waarom is de één drie maanden depressief en de ander drie jaar? Welke lange-termijn gevolgen hebben depressie of angststoornissen voor het dagelijks functioneren?

Wetenschappelijk resultaat

In de afgelopen acht jaar heeft NESDA meer dan 200 (wetenschappelijke) publicaties en meer dan 20 promoties opgeleverd. Eén van de NESDA bevindingen is de grote overlap tussen depressie en angststoornissen: ze komen bij ruim zeventig procent van de deelnemers beiden voor. Tevens bestaat er een duidelijke relatie tussen depressie en angst en lichamelijke gezondheid. Binnen NESDA wordt veel aandacht besteed aan genetisch onderzoek en aan biologisch onderzoek naar de rol van ontregelde stresssystemen in het lichaam. Maar ook de invloed van psychologische en omgevingsfactoren, zoals persoonlijkheid of belangrijke levensgebeurtenissen, wordt uitgebreid bekeken.

De toekomst

Op basis van NESDA’s resultaten verwachten we een beter inzicht te krijgen in de onderliggende factoren die er voor zorgen dat sommige mensen wel angstig en depressief worden en anderen niet. Ook willen we een betere inschatting kunnen maken bij wie een langdurig beloop zal optreden, en bij wie welke behandeling het beste zal werken.

Kijk voor meer informatie en overzicht van publicaties op: www.nesda.nl
Dit is een onderzoeksproject van het EMGO instituut voor onderzoek naar gezondheid en zorg (EMGO+)