Profielwerkstukstarter

Onderzoeksvaardigheden zijn essentieel bij het maken van een profielwerkstuk. Denk bijvoorbeeld aan het opstellen van de onderzoeksvraag, het gebruik van bronnen, het kiezen van de juiste methode, het schrijven van een discussie en het trekken van een conclusie. Wanneer een leerling onderzoeksvaardigheden nog niet in voldoende mate beheerst, kan dit het maken van een profielwerkstuk erg lastig maken. De profielwerkstukstarter biedt hier uitkomst.

De leerlingen krijgen klassikaal onderzoeksvaardigheden aangeleerd en kunnen deze vervolgens zelf toepassen bij het maken van hun profielwerkstuk. Om de leerlingen goed te begeleiden, is het belangrijk dat ook docenten beschikken over de benodigde onderzoeksvaardigheden en deze kunnen overbrengen. De profielwerkstukstarter biedt daarom ook een nascholing voor docenten om onderzoeksvaardigheden op te frissen en handvaten te geven voor de begeleiding van leerlingen.

Doel

Met de profielwerkstukstarter kunnen leerlingen van het scholennetwerk van de VU onderzoeksvaardigheden aanleren die ze bij het maken van een profielwerkstuk nodig hebben. De profielwerkstukstarter biedt docenten handvaten voor de begeleiding van de leerlingen.

Praktische informatie betreffende de modules voor leerlingen

  • De school bestelt één of meer modules van de profielwerkstukstarter (€ 100 per klas per module).
  • Datum en tijd worden in overleg met de school bepaald. 
  • Een module wordt gegeven aan een klas (maximaal 40 leerlingen) op de middelbare school.
  • De module wordt gegeven door docenten/student-assistenten van de VU.
  • De bijeenkomst op school duurt 60 minuten.
  • Voorafgaand aan de bijeenkomst maken de leerlingen een voorbereidingsopdracht.
  • De bijeenkomst bestaat uit presentaties en oefeningen/opdrachten.
  • Er wordt niet specifiek ingegaan op de onderwerpen die de leerlingen voor hun profielwerkstuk gekozen hebben: de leerlingen leren vaardigheden die ze daarna zelf kunnen toepassen op ieder onderwerp.


Wat vragen wij van de school?

  • Een docent die bij de bijeenkomst aanwezig is en de leerlingen wijst op de voorbereidingsopdracht.
  • Een leslokaal met een computer met PowerPoint en een beamer.
  • Toegang tot het internet voor de leerlingen via hun mobiel.

Drie modules

De profielwerkstukstarter bestaat uit drie modules: ‘Onderzoeksvraag’, ‘Bronnen’ en ‘Methode, discussie en conclusie’. Hieronder staan de leerdoelen per module.

Na afloop van de module onderzoeksvraag kan een leerling…

  • uitleggen welk voorbereidend werk gedaan moet worden om te kunnen beginnen met het opstellen van een onderzoeksvraag/onderwerp;
  • een voorlopige onderzoeksvraag opstellen;
  • een onderzoeksvraag aanscherpen met een gegeven checklist;
  • deelvragen opstellen die samen met de onderzoeksvraag een leidraad vormen voor het onderzoek.

Na afloop van de module bronnen kan een leerling…

  • gericht zoeken naar literatuurbronnen voor het beantwoorden van zijn/haar onderzoeksvraag;
  • met de juiste zoekinstructies en zoektermen informatie op internet vinden;
  • de kwaliteit en toepasbaarheid van bronnen beoordelen;
  • refereren naar bronnen;
  • aangeven wanneer er plagiaat wordt gepleegd;
  • zijn/haar eigen zoekvraag, zoekstrategie en antwoord op zijn/haar zoekvraag verwoorden.

Na afloop van de module methode, discussie en conclusie kan een leerling…

  • beter beoordelen of onderzoek betrouwbaar, valide, representatief en generaliseerbaar is;
  • onderscheid maken tussen een causaal verband en een schijnverband;
  • de eisen voor een goede conclusie en discussie benoemen en begrijpen;
  • door middel van beantwoording van de hoofd- en  deelvragen een goed onderbouwde conclusie schrijven;
  • een hypothese aannemen of verwerpen;
  • aanbevelingen doen om zijn/haar onderzoek te verbeteren;
  • beargumenteren of onderzoeksgegevens intern en extern geldig zijn.

Nascholing voor docenten

De nascholing voor docenten bestaat uit twee middagen op de VU waarin onderzoeksvaardigheden opgefrist worden en handvaten geboden worden voor de begeleiding van het profielwerkstuk. De eerste middag is gericht op het opstellen van de onderzoeksvraag en de deelvragen, en het formuleren van een hypothese. De tweede middag is gericht op onderzoeksmethoden, de discussie en conclusie, en de beoordeling van het profielwerkstuk. De inschrijving voor de nascholing voor docenten staat los van het bestellen van de modules voor de leerlingen.